Tarihi Harput Platosu aslında göründüğünden çok daha gizemli bir su ağına sahip. Prof. Dr. M. Taner Şengün tarafından yürütülen kapsamlı araştırma, Harput’un altındaki ve üstündeki suların haritasını çıkardı. Peki, koca bir tarihe ev sahipliği yapan bu dev plato neden suya aç? İşte Harput’un akarsu gerçeği...

Doğu Anadolu’nun en önemli noktalarından biri olan Harput Platosu, 1751 kilometrekarelik devasa bir alanı kaplıyor. Ancak Prof. Dr. M. Taner Şengün’ün çalışması, bu büyük kütlenin su kaynakları açısından oldukça "nazlı" olduğunu ortaya koydu.

SULAR YÜZEYDE DEĞİL, PLATONUN ÇEVRESİNDE AKIYOR!

Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri, Harput’un neden "susuz" göründüğünü açıklıyor. Harput ve çevresi tipik bir plato özelliği gösterdiği için yağışlarla gelen su yüzeyde kalmıyor. Harput’tan beslenen akarsular, platonun tam üzerinde değil, platonun çevresindeki dik yamaçlardan ve eteklerden gün yüzüne çıkıyor. Bu jeolojik yapı nedeniyle, plato yüzeyinde sürekli akış gösteren akarsular yok denecek kadar az. Su, adeta platonun içinden süzülüp çevresindeki ovalara hayat vermek için aşağılara kaçıyor.

SAY SAY BİTMİYOR! İŞTE HARPUT’TAN DOĞAN O DERELER

Harput’un bu "kaçağına" rağmen, çevresinde adeta bir örümcek ağı gibi yayılan onlarca dere ve çay bulunuyor. İşte Şengün’ün araştırmasında öne çıkan o liste:

Kuzeye (Keban’a) Doğru Akanlar: Altınkuşak (Sarini) Çayı, Çatal Dere, Toraman Deresi, Hersenk (Salkaya), Bilurik Dere, Kurt Dere, Hamedi Dere, Oyma (Oymaağaç), Ölbe Deresi, Tilaver Deresi, Kışla ve Barge Dere.

Güneydeki Elazığ Ovası’na Akanlar: Alipınar, Azgan Dere, Pancarlık, Mezbahane, Ulukent, Çemçerin ve ovayı boydan boya drene eden Elazığ Deresi.

Uluova’nın Susuzluğunu Giderenler: Karakayalar, Akdere, Bahçe Dere, Tuzlartaşı, Oklar Dere ve büyük Haringet Çayı.

TEK BİR İSTİSNA: ÖLBE DERESİ

Prof. Dr. Şengün’ün araştırmasındaki en şaşırtıcı detay ise Ölbe Deresi. Plato üzerindeki çoğu akarsu yazın kururken, Ölbe Deresi kuraklığa meydan okuyor! Ölbe karstik kaynağından doğan bu dere, en kavurucu yaz aylarında bile saniyede 12 litreye ulaşan debisiyle Oymaağaç köyünün tarlalarına hayat vermeye devam ediyor.

Prof. Dr. Şengün, Harput’un bu hidrografik tezatlığını bilimsel kanıtlarla gözler önüne sererken, suların korunması ve yönetilmesi konusunda da hayati uyarılarda bulunuyor.

https://www.gunisigigazetesi.net/haber/27539618/harputun-gizli-damarlari